Εισαγωγή στη φιλοσοφία του Κορνήλιου Καστοριάδη με τον Αλέξανδρο Σχισμένο

Καθώς οι έννοιες που εισήγαγε ο Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997), όπως «φαντασιακό» και «κοινωνικοϊστορικό» τίθενται στο επίκεντρο της σύγχρονης φιλοσοφικής συζήτησης, είναι καιρός να μελετήσουμε τη σκέψη του πιο προσεκτικά.

Τα χρόνια που ακολούθησαν τον θάνατο του μεγάλου φιλοσόφου ανέδειξαν την σημασία της φιλοσοφικής και πολιτικής του σκέψης, έφεραν τα ερωτήματα που ο ίδιος είχε διατυπώσει στο προσκήνιο, επιβεβαίωσαν την κριτική του στην καπιταλιστική (αν)ορθολογικότητα, έθεσαν το ζήτημα της Άμεσης Δημοκρατίας στο φως του δημόσιου διαλόγου.

Ο λόγος του Καστοριάδη μοιάζει πιο επίκαιρος από ποτέ, ενώ η γλαύκα της Ακαδημίας, αρχίζει να λοξοκοιτά μυωπικά το έργο του. Όμως το έργο του Καστοριάδη δεν προσφέρεται για απολίθωση. Δεν είναι μία κλειστή θεωρία, είναι μια πρόσκληση σε πράξη, μια προτροπή σε αναστοχασμό, μία αξίωση αυτονομίας.

Στις διαδοχικές συναντήσεις μας, θα εξετασθούν τα φιλοσοφικά προβλήματα που σημάδεψαν τη διανοητική πορεία και τον βίο του Κορνήλιου Καστοριάδη σε συνάρτηση με τα γεγονότα που σημάδεψαν την μεταπολεμική Ευρώπη. Θα εξετάσουμε συνοπτικά τις κυριότερες πτυχές της φιλοσοφίας του και τη σημασία του έργου του για την ιστορία της σύγχρονης ευρωπαϊκής σκέψης. Οι διαλέξεις θα συνοδεύονται από αναγνώσεις επιλεγμένων αποσπασμάτων με τη βοήθεια οπτικών μέσων προβολής και κριτική ερμηνεία των κεντρικών σημείων με ερωταποκρίσεις.

​Τα σεμινάρια θα διεξάγονται στην έδρα μας από την Κυριακή 6 Νοεμβρίου 2023 και κάθε Κυριακή 18.00 – 20.00 σε 2ωρες δια ζώσης συναντήσεις.

Προσφέρεται επίσης και η δυνατότητα της ασύγχρονης, online, παρακολούθησης για όποια/όποιον ενδιαφέρεται αλλά δεν βρίσκεται στην Αθήνα.


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ:

Νοέμβριος
Κυριακή 5 Νοεμβρίου // Ο Κορνήλιος Καστοριάδης και η εποχή του. Βιογραφική επισκόπηση και παρουσίαση του περιοδικού Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα.
Κυριακή 12 Νοεμβρίου // Η σημασία των εξεγέρσεων της Ανατολικής Ευρώπης ενάντια στον Σταλινισμό στην πορεία της σκέψης του Καστοριάδη. Μάης του 1968, η ρωγμή.
Κυριακή 19 Νοεμβρίου // Η κριτική στον μαρξισμό. Η τριβή του Καστοριάδη με την μαρξική σκέψη και η υπέρβασή της. Το επαναστατικό και το συντηρητικό στοιχείο στον Μαρξ και η επαναξιολόγηση της πράξης.
Κυριακή 26 Νοεμβρίου // Το πρόταγμα της αυτονομίας. Πράξη και επανάσταση.

Δεκέμβριος:
Κυριακή 3 Δεκεμβρίου // Το ψυχικό πεδίο. Η στροφή του Καστοριάδη στον Φρόιντ και την ψυχανάλυση.
Κυριακή 10 Δεκεμβρίου // Το ον δι’ εαυτό και η οντολογική δημιουργία. Το έμβιο και ο άνθρωπος.
Κυριακή 17 Δεκεμβρίου // Η πρωταρχική κλειστή ψυχική μονάδα και η ψυχική συγκρότηση του κοινωνικού υποκειμένου.

2024

Ιανουάριος:
Κυριακή 13 Ιανουαρίου // Η κριτική του Καστοριάδη στην παραδοσιακή φιλοσοφία και η καρατόμηση του Χέγκελ. Η επαναξιολόγηση του πολιτικού και το κοινωνικό φαντασιακό. Σύγχρονος καπιταλισμός και ασημαντότητα.
Κυριακή 20 Ιανουαρίου // Το πολιτικό πεδίο. Από τον σοσιαλισμό στην άμεση δημοκρατία. Το πρόταγμα της αυτονομίας και η αρχαία ελληνική δημοκρατία
Κυριακή 27 Ιανουαρίου // Η ανακάλυψη της φαντασίας. Αριστοτέλης και Καντ.

Φεβρουάριος:
Κυριακή 4 Φεβρουαρίου // Μετουσίωση και γλώσσα. Οι κοινωνικές φαντασιακές σημασίες απέναντι στη γλωσσολογική στροφή και η κριτική του στις θεωρίες της επικοινωνίας.
Κυριακή 11 Φεβρουαρίου // Η αυτόνομη κοινωνία και η ανθρώπινη υποκειμενικότητα στην ιστορική προοπτική της νεωτερικότητας.
Κυριακή 18 Φεβρουαρίου // Το οντολογικό πεδίο. Η καστοριάδική αντίληψη του Χρόνου απέναντι στις παραδοσιακές φιλοσοφικές συλλήψεις του Είναι και του Γίγνεσθαι.
Κυριακή 25 Φεβρουαρίου // Η κριτική στη λογική της καθοριστικότητας και η σκιαγράφηση μιας λογικής των μαγμάτων.

Μαρτιος:
Κυριακή 3 Μαρτίου // Ανασκόπηση.
Κυριακή 10 Μαρτίου // Πράξη και κοινωνικός μετασχηματισμός σήμερα.

Απρίλιος:

Κυριακή 7 Απριλίου // Το οικολογικό πρόταγμα

Κυριακή 21 Απριλίου // Ο στιβαδωμένος κόσμος και η οντολογική δημιουργία.

Κυριακή 28 Απριλίου // Η τεχνική, τα όρια της συνολιστικής – ταυτιστικής λογικής και η ποιητική της ετερότητας.

Κόστος: 15 ευρώ ανά συνάντηση // 10 ευρώ ασύγχρονα


ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Αλέξανδρος Σχισμένος γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα και μεγάλωσε στο Αγρίνιο. Είναι διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Παν/μίου Ιωαννίνων και μεταδιδακτορικός ερευνητής του ΑΠΘ. Υπήρξε αρθρογράφος σε διάφορα έντυπα και ιστοσελίδες και μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού Βαβυλωνία (έως το 2019), του περιοδικού Το Έρμα και των εκδόσεων Αυτολεξεί.

Κυκλοφορούν τα έργα του: «Η ανθρώπινη τρικυμία: Ψυχή και αυτονομία στη φιλοσοφία του Κορνήλιου Καστοριάδη» (φιλοσοφική μελέτη – εκδ. Εξάρχεια), «Μετά τον Καστοριάδη: Δρόμοι της αυτονομίας στον 21ο αιώνα» (δοκίμιο μαζί με τον Νίκο Ιωάννου – εκδ. Εξάρχεια), «Το τέλος της εθνικής πολιτικής» (δοκίμιο μαζί με τον Νίκο Ιωάννου – εκδ. Εξάρχεια), «Μικρή πραγματεία για τον ερωτικό χρόνο» (εκδ. RedMarks), «Καστοριάδης εναντίον Χάιντεγκερ.

Χρόνος και Ύπαρξη» (εκδ. Αυτολεξεί), “Εισαγωγή στην Κριτική του Ψηφιακού Λόγου” (εκδ. Athens School),”Castoriadis and Autonomy in the Twenty-First Century” (Bloomsbury), “Common Futures. Social Transformation and Political Ecology” (Black Rose Books)

Έχει επιμεληθεί, μαζί με τον Γιάννη Κτενά, τον συλλογικό τόμο «Η σκέψη του Κορνήλιου Καστοριάδη και η σημασία της για μας σήμερα» (εκδ. Ευρασία).

Επικοινωνήστε μαζί μας

20% Off

Σε φοιτητες και ανεργους

με την επίδειξη κάρτας ανεργίας ή φοιτητικού πάσου έχετε 20% έκπτωση σε όλα τα σεμινάρια του Athens School